Τεχνικά άρθρα Υλικά Εγκαταστάσεων

Επιλογή και εγκατάσταση ηλεκτρολογικού υλικού

Η επιλογή του υλικού και της εγκατάστασης του ηλεκτρολογικού υλικού πρέπει να γίνεται και να εγκαθίσταται κατά τρόπο ώστε να εξασφαλίζεται η τήρηση των μέτρων προστασίας και να ικανοποιούνται οι απαιτήσεις για τη σωστή λειτουργία της εγκατάστασης για την προβλεπόμενη χρήση, υπό την επίδραση των αναµενόµενων εξωτερικών συνθηκών.

Κάθε υλικό πρέπει να επιλέγεται και να εγκαθίσταται σύμφωνα µε τους κανόνες που κάθε φορά υφίστανται από την ευρωπαϊκή ένωση και από τις αρμόδιες υπηρεσίες. Δηλαδή,κάθε υλικό πρέπει να είναι σύμφωνο µε το αντίστοιχο πρότυπο ΕΛΟΤ, ή το αντίστοιχο εναρµονισµένο ευρωπαϊκό πρότυπο, που ισχύει κατά το χρόνο στον οποίο συνάπτεται η σύµβαση για την κατασκευή μιας ηλεκτρικής εγκατάστασης. Σε περίπτωση που δεν υπάρχουν ελληνικά ή ευρωπαϊκά πρότυπα κάθε υλικό πρέπει να συµορφώνεται µε τα αντίστοιχα Διεθνή Πρότυπα IEC και ISO που ισχύουν γι’ αυτό.

Στις περιπτώσεις που δεν υπάρχει για κάποιο υλικό πρότυπο ΕΛΟΤ ή ευρωπαϊκό πρότυπο ή διεθνή πρότυπα ISO/IEC, το υπόψη υλικό πρέπει να επιλέγεται κατόπιν ειδικής συµφωνίας µεταξύ του υπευθύνου για το σχεδιασµό/µελέτη της εγκατάστασης και του εγκαταστάτη. Πάντως, ο υπεύθυνος για το σχεδιασµό ή τη µελέτη της εγκατάστασης θα πρέπει να βεβαιώσει ότι η χρησιµοποίηση του συγκεκριµένου υλικού παρέχει τον ίδιο βαθµό ασφαλείας που παρέχουν και τα υπόλοιπα υλικά, που είναι σύµφωνα µε τα Πρότυπα.

Κατά την επιλογή των υλικών λαμβάνονται υπόψη οι συνθήκες λειτουργίας και οι εξωτερικοί παράγοντες όπως:

– Οι συνθήκες λειτουργίας (τάση, ρεύµα, συχνότητα, ισχύς, ρεύµατα βραχυκυκλώµατος, συµβατότητα των υλικών).

α) Τάση
Το υλικό πρέπει να είναι κατάλληλο για την ονοµαστική τάση Uο (ενδεικνύµενη) τιµή για το εναλλασσόµενο ρεύµα της εγκατάστασης ή του τµήµατος αυτής, στο οποίο πρόκειται να χρησιµοποιηθεί. Στις εγκαταστάσεις στις οποίες εφαρµόζεται το σύστηµα σύνδεσης των γειώσεων ΙΤ, αν ο ουδέτερος διανέµεται, το υλικό που συνδέεται µεταξύ φάσης και ουδετέρου, πρέπει να έχει µόνωση κατάλληλη για την τάση µεταξύ φάσεων.

β) Ρεύµα
Το υλικό πρέπει να επιλέγεται, ώστε να είναι κατάλληλο για το µέγιστο ρεύµα (ενδεικνύµενη) τιµή από το οποίο είναι δυνατό να διαρρέεται σε κανονική λειτουργία. Επίσης πρέπει να µπορεί να φέρει, χωρίς κανένα κίνδυνο, όλα τα ρεύµατα που είναι δυνατόν να κυκλοφορήσουν υπό ανώµαλες συνθήκες και επί τόσο χρονικό διάστηµα, όσο καθορίζεται από τη λειτουργία των διατάξεων προστασίας.

γ) Συχνότητα
Αν η συχνότητα έχει επίδραση στα χαρακτηριστικά του υλικού, η ονοµαστική συχνότητα του υλικού πρέπει να αντιστοιχεί προς τη συχνότητα του ρεύµατος της εγκατάστασης ή του τµήµατος αυτής, στο οποίο πρόκειται να χρησιµοποιηθεί.

δ)Ισχύς
Το υλικό που επιλέγεται µε βάση τα χαρακτηριστικά της ισχύος του, πρέπει να είναι κατάλληλο για τις συνθήκες κανονικής λειτουργίας, λαµβανοµένου υπόψη του συντελεστή ετεροχρονισµού.

ε)Συµβατότητα
Όλα τα υλικά πρέπει να επιλέγονται έτσι ώστε, κατά την κανονική λειτουργία τους, στην οποία περιλαµβάνονται και οι χειρισµοί τους, να µην έχουν καµιά βλαπτική επίδραση σε άλλα υλικά, ούτε στο σύστηµα τροφοδότησης. Διαφορετικά πρέπει να λαµβάνονται κατάλληλα µέτρα κατά την κατασκευή της εγκατάστασης.

– Οι εξωτερικές επιδράσεις

 Το ηλεκτρολογικό υλικό πρέπει να επιλέγεται έτσι, ώστε να είναι κατάλληλο για τις εξωτερικές συνθήκες που προβλέπεται ότι θα επικρατούν στη θέση της εγκατάστασής του. Αναλυτική έκθεση των εξωτερικών συνθηκών παρέχεται στο πρότυπο ΕΛΟΤ HD 384 στο κεφάλαιο 32.

Ως κανονικές συνθήκες εξωτερικών επιδράσεων χαρακτηρίζονται οι ακόλουθες:
– Θερµοκρασία περιβάλλοντος.
– Συνδυασµός υγρασίας και θερµοκρασίας.
– Υπόλοιπες συνθήκες περιβάλλοντος.
– Συνθήκες χρήσης και κατασκευής κτιρίων.

Αν ένα υλικό δεν έχει, από την κατασκευή του, τα χαρακτηριστικά που απαιτούνται για τις εξωτερικές συνθήκες που προβλέπεται ότι θα υφίστανται στο χώρο ή στη θέση όπου πρόκειται να εγκατασταθεί, είναι επιτρεπτή η χρησιµοποίησή του, υπό τον όρο ότι θα πραγµατοποιηθεί µια κατάλληλη πρόσθετη προστασία του κατά την κατασκευή της εγκατάστασης. Αυτή η πρόσθετη προστασία δεν πρέπει να έχει καµιά κακή επίδραση στη λειτουργία ή στο χειρισµό του προστατευόµενου υλικού.

Πρόσθετα µέτρα προστασίας που απαιτούνται για ορισµένες κατηγορίες εξωτερικών επιδράσεων παρέχονται στο Πρότυπο ΕΛΟΤ HD 384.5.5

Ακόμα αν υπάρχουν συγχρόνως διάφορες µη κανονικές εξωτερικές συνθήκες, πρέπει να λαµβάνεται υπόψη η ενδεχόµενη αµοιβαία επίδρασή τους στην ηλεκτρική εγκατάσταση και στα υλικά που την αποτελούν.

Όλα τα υλικά, στα οποία περιλαµβάνονται και οι ηλεκτρικές γραµµές, πρέπει να τοποθετούνται κατά τρόπο που να διευκολύνεται η εκτέλεση χειρισµών σ’ αυτά, η επιθεώρηση και η συντήρησή τους και η προσέγγιση στις συνδέσεις τους. Αυτές οι δυνατότητες δεν θα πρέπει να περιορίζονται αισθητά στην περίπτωση τοποθέτησης των υλικών µέσα σε περιβλήµατα.

Στις συσκευές, στις οποίες χρειάζεται να γίνεται οποιαδήποτε επέµβαση, πρέπει να επισηµαίνεται ο προορισµός τους µε πινακίδες ή άλλα κατάλληλα µέσα, εκτός αν αυτός είναι φανερός και αποκλείεται οποιαδήποτε σύγχυση. Αν η λειτουργία των διακοπτών ή άλλων συσκευών δεν είναι ορατή στον χειριστή και από αυτό το λόγο θα µπορούσε να προκύψει κίνδυνος, πρέπει να υπάρχει, σε θέση ορατή από το χειριστή, ένα ενδεικτικό όργανο, σύµφωνο µε τα Πρότυπα ΕΛΟΤ ΕΝ 60073 και ΕΛΟΤ ΕΝ 60447, σε όσες περιπτώσεις τα πρότυπα αυτά έχουν εφαρµογή.

Οι ηλεκτρικές γραµµές πρέπει να εγκαθίστανται ή να επισηµαίνονται κατά τρόπο που θα επιτρέπει την εύκολη αναγνώρισή τους κατά τους ελέγχους, τις δοκιµές, τις επισκευές ή τις τροποποιήσεις της εγκατάστασης.

Ειδικότερα, η διαδροµή των υπόγειων γραµµών πρέπει να αποτυπώνεται σε ένα σχέδιο κατά τρόπο που να είναι δυνατός ο εντοπισµός τους χωρίς να υπάρχει η ανάγκη δοκιµαστικών εκσκαφών. Ο ουδέτερος αγωγός και ο αγωγός προστασίας πρέπει να είναι αναγνωρίσιµοι από το χρωµατισµό τους, σύµφωνα µε τα πρότυπα ΕΝ 60446 και ΕΛΟΤ ΗD 308 (διπλός χρωµατισµός πράσινο / κίτρινο για ον αγωγό προστασίας, χρώµα ανοιχτό µπλε για τον ουδέτερο). Δεν επιτρέπεται στις ηλεκτρικές γραµµές (εκτός από τις προοριζόµενες αποκλειστικά για κυκλώµατα τηλεπικοινωνίας ή µετρήσεων) η χρήση αγωγών µε χρώµα πράσινο ή κίτρινο.

Σε κυκλώµατα που δεν περιλαµβάνουν αγωγό προστασίας:

– στην περίπτωση γραµµών που αποτελούνται από µονοπολικά καλώδια (µονωµένοι αγωγοί) δεν πρέπει να χρησιµοποιείται καλώδιο µε διπλό χρωµατισµό πράσινο / κίτρινο.

– στην περίπτωση πολυπολικών καλωδίων δεν πρέπει να γίνεται χρήση καλωδίων που έχουν ένα πόλο µε διπλό χρωµατισµό πράσινο / κίτρινο.

Εντούτοις αν δεν υπάρχουν διαθέσιµα παρά µόνο καλώδια που περιλαµβάνουν ένα πόλο µε διπλό χρωµατισµό πράσινο / κίτρινο, είναι επιτρεπτή η χρησιµοποίησή τους, υπό τον όρο ότι δεν θα χρησιµοποιείται αυτός ο πόλος.

Σε κυκλώµατα που δεν περιλαµβάνουν ουδέτερο αγωγό:

– στην περίπτωση γραµµών που αποτελούνται από µονοπολικά καλώδια (µονωµένοι αγωγοί) δεν πρέπει να χρησιµοποιείται καλώδιο µε χρώµα ανοιχτό µπλε.

– στην περίπτωση πολυπολικών καλωδίων, αν υπάρχει πόλος που έχει χρώµα ανοιχτό µπλε, αυτός µπορεί να χρησιµοποιείται (µόνο για ορισµένες εφαρµογές που είναι υπό καθορισµό) για οποιαδήποτε άλλη χρήση, εκτός από αγωγός προστασίας.

Οι αγωγοί γείωσης, όταν είναι µονωµένοι, πρέπει να είναι αναγνωρίσιµοι από το χρωµατισµό τους, κατά έναν από τους δύο ακόλουθους τρόπους:
– είτε πρέπει να έχουν διπλό χρωµατισµό πράσινο / κίτρινο σ’ όλο το µήκος τους.
– είτε πρέπει να έχουν χρώµα ανοιχτό µπλε σ’όλο το µήκος τους, µε µια επισήµανση µε διπλό χρωµατισµό πράσινο / κίτρινο στα άκρα τους.

Οι διατάξεις προστασίας πρέπει να εγκαθίστανται και να επισηµαίνονται κατά τρόπο που να επιτρέπει την εύκολη αναγνώριση των κυκλωµάτων που προστατεύονται απ’ αυτές.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνεται αναγκαίο από το µελετητή ή τον κατασκευαστή της ηλεκτρικής εγκατάστασης, να καταρτίζονται διαγράµµατα, σχέδια ή πίνακες, σύµφωνα µε το Πρότυπο ΕΛΟΤ ΕΝ 61082 και EΛΟΤ ΕΝ 61346-1, που θα περιλαµβάνουν:
– τον τύπο και τη σύνθεση των κυκλωµάτων (τροφοδοτούµενα σηµεία, αριθµός και διατοµή αγωγών, τύπος γραµµής).
– τα στοιχεία που είναι αναγκαία για την αναγνώριση των διατάξεων προστασίας, αποµόνωσης και χειρισµού και για τον προσδιορισµό των θέσεων όπου αυτές είναι τοποθετηµένες.

Για απλές εγκαταστάσεις, αυτές οι πληροφορίες µπορούν να παρέχονται σ’ ένα σχεδιάγραµµα. Τα χρησιµοποιούµενα σύµβολα πρέπει να είναι τα οριζόµενα στα Πρότυπα της σειράς ΕΛΟΤ ΕΝ 60617.

Τέλος, σημαντικό είναι η πρόληψη και η συντήρηση των ηλεκτρικών εγκαταστάσεων.  Τα υλικά πρέπει να επιλέγονται και να εγκαθίστανται κατά τρόπο ώστε να αποφεύγεται οποιαδήποτε βλαπτική επίδραση µεταξύ της ηλεκτρικής εγκατάστασης και των άλλων εγκαταστάσεων.

Τα υλικά που δεν διαθέτουν οπίσθια πλευρά δεν πρέπει να τοποθετούνται στην επιφάνεια του κτιρίου, εκτός αν τηρούνται οι ακόλουθες απαιτήσεις:
– Αποκλείεται η µεταφορά δυναµικού στην επιφάνεια του κτιρίου.
– Προβλέπεται ο απαιτούµενος διαχωρισµός µεταξύ του υλικού και των εύφλεκτων στοιχείων της επιφάνειας του κτιρίου.

Αν το κτίριο δεν είναι µεταλλικό και δεν είναι εύφλεκτο, δεν είναι αναγκαίο να ληφθούν πρόσθετα µέτρα. Διαφορετικά οι παραπάνω απαιτήσεις µπορούν να τηρηθούν µε τη λήψη ενός από τα ακόλουθα µέτρα:

– αν η επιφάνεια του κτιρίου είναι µεταλλική, αυτή πρέπει να συνδέεται στον αγωγό προστασίας (PE) ή στον αγωγό ισοδυναµικής σύνδεσης της εγκατάστασης.
– αν η επιφάνεια του κτιρίου είναι εύφλεκτη, πρέπει να παρεµβάλλεται µεταξύ του υλικού και αυτής ένα στρώµα µονωτικού υλικού, που έχει κατηγορία αναφλεξιµότητας FH 1,σύµφωνα µε τα πρότυπα ΕΛΟΤ ΕΝ 60695-2-1, ΕΝ 60695-11-10, ΕΛΟΤ ΕΝ 60695-11-20, ΕΛΟΤ ΕΝ 60707.

Όπου υλικά που φέρουν ρεύµατα διαφορετικών τύπων ή διαφορετικών τάσεων πρέπει είναι οµαδοποιηµένα στο ίδιο σύνολο (όπως π.χ. στον ίδιο πίνακα, στο ίδιο ερµάριο ή κιβώτιο, στο ίδιο αναλόγιο χειρισµών κλπ.), όλα τα υλικά που ανήκουν σε ένα τύπο ρεύµατος ή σε µια τάση πρέπει να διαχωρίζονται αποτελεσµατικά από τα άλλα, στο µέτρο που αυτό είναι αναγκαίο για να αποφευχθεί κάθε βλαπτική αλληλεπίδραση.

Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να συμβουλευτείτε το πρότυπο ΕΛΟΤ HD 384.

πηγή: http://www.buildnet.gr

Loading Facebook Comments ...